مرتضى مطهرى

415

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

خود را از جوامع حديث شيعه آغاز مىكنيم : 1 . كافى تأليف ثقة الاسلام ، شيخ المحدثين ، ابوجعفر محمد بن يعقوب كلينى رازى . اين مرد بزرگ از يك ده به نام « كلين » از دهات نزديك شهر رى در اطراف تهران است . خاندان وى در آن ده از محدثان شيعه بوده‌اند . پدرش يعقوب و دايىاش علان در همين ده زندگى مىكردند . كلينى از كودكى حديث آموخت . سپس براى ادامهء تحصيل به شهر رى رفت . كلينى از كسانى است كه « رحلهء » حديثى داشته است ؛ يعنى براى اخذ و جمع احاديث و درك خدمت اساتيد فن مسافرتها كرده است . بيست سال آخر عمر خود را در بغداد گذرانيد و در همان جا درگذشت و در همان بيست سال كتاب كافى را تأليف كرد . كتاب كافى يك دوره حديث شيعه است از اصول عقايد گرفته تا اخلاقيات و فروع . در حدود شانزده هزار حديث در اين كتاب گرد آورده است . اين كتاب معتبرترين كتاب حديث شيعه است . كلينى در سال 329 درگذشته است . 2 . من لا يحضره الفقيه تأليف رئيس المحدثين ، ابوجعفر محمد بن على بن بابويه قمى معروف به صدوق . خودش و پدرش از بزرگان طراز اول علماى شيعه‌اند و خاندان صدوق يك خاندان معروف است در شيعه . صدوق در حدود سيصد تأليف و تصنيف داشته است . نام من لا يحضره الفقيه را - كه به معنى « خودآموز فقه » است - از كتاب من لا يحضره الطبيب محمد بن زكرياى رازى اقتباس كرده است كه به معنى « خودآموز طب » است . كتاب من لا يحضره الفقيه مشتمل بر پنج هزار و نهصدوبيست حديث است . شيخ صدوق نيز رحلهء حديثى داشته است . در جوانى به بغداد مسافرت كرد . مشايخ بزرگ از محضرش استفاده مىكردند و با اعجاب و تحسين به وى مىنگريستند . شيخ صدوق براى ملاقات با ساير رجال حديث كه در خراسان مىزيسته‌اند به شهرهاى نيشابور ، طوس ، سرخس ، مرو ، بخارا ، فرغانه مسافرت كرد . در مقدمهء من لا يحضره الفقيه به اين مسافرت اشاره مىكند . وفات شيخ صدوق در 381 واقع شد و در نزديكى حضرت عبد العظيم ، در محلى كه هم اكنون به نام خودش معروف است دفن شد . 3 . تهذيب الاحكام تأليف شيخ الطائفه ابوجعفر محمد بن الحسن الطوسى . قبلًا در